Vergi Levhasında NACE Kodu Değişince SGK'da Ne Yapılır? İşyeri Sicil Numarası ve İşkolu Kodu

Vergi dairesinde NACE kodunu değiştirmek SGK kaydını değiştirmez; SGK’daki kod için işveren ayrıca talepte bulunur. İki kurum ayrı kayıt tutar ve vergi dairesindeki güncellemenin SGK sicilini kendiliğinden güncellediğini gösteren bir düzenleme bulamadık. Bu yazı SGK tarafını anlatır; e-ticaret satıcılarının kod seçimini e-ticarette NACE kodu yazımızda ele aldık ve burada tekrar etmiyoruz.

İşyeri Sicil Numarasında İşkolu Kodu Nerededir?

SGK’nın 26 haneli işyeri sicil numarasının içinde dört haneli işkolu kodu yer alır. Numara ayrıca işyerinin özel veya kamu niteliğini, ünite, sıra numarası, il ve ilçe kodları, kontrol numarası ve alt işveren kodunu da taşır (Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.28). SGK’nın Mart 2025 duyurusu da dört haneli kod değişirse 26 haneli numaranın değiştiğini açıkça belirtir. Bu yüzden işkolu kodu, SGK dosyasında yalnızca bir etiket değil, sicil numarasının parçasıdır.

NACE Kodu ile İşkolu Kodu Aynı Şey mi?

Aynı değil, ama bağlıdır: SGK dört haneli işkolu kodunu belirler, ardından o koda karşılık gelen altı haneli NACE kodunun işyeri için kaydedilmesini ister. SGK’nın e-Bildirge duyurusuna göre işveren, “İşkolu Kodu Alt Sınıf Giriş İşlemleri” menüsünde altı haneli kodu seçer. Ekrandaki seçenekler işyerindeki işe uymuyorsa e-Bildirge ana sayfasındaki “işyeri yeni NACE kodu talep sistemi” kullanılır.

Mart 2025’te Ne Değişti?

NACE Rev.2.1’e geçildiği için SGK birçok işyerinin kodunu kendisi dönüştürdü. İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği’nin EK-1’ini değiştiren tebliğ 13 Mart 2025 tarihli ve 32840 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. SGK, dosyası bulunan ve değişimden etkilenen işverenlerin kodunu 15-16 Mart 2025’te otomatik olarak Rev.2’den Rev.2.1’e çevirdi. Dört haneli kod değişen işyerlerinin 26 haneli sicil numarası da değişti. SGK, işverenlerden kontrolü e-SGK İşveren Sistemi üzerinden yapmalarını ve değişmişse işlemlerini yeni numarayla sürdürmelerini istedi.

Vergi Dairesi ve SGK: Hangi Değişiklik Nerede Yapılır?

İki kurumdaki işlem ayrı ayrı yapılır; aşağıdaki tablo farkı gösterir.

	Vergi dairesi	SGK
Neyi değiştirirsiniz?	Faaliyet (NACE) kodu	İşkolu ve NACE kodu
Nereden?	Dijital Vergi Dairesi’nde faaliyet konusu değişikliği dilekçesi veya vergi dairesine dilekçe	“İşyeri Nace Değişiklik Talep” uygulaması (e-Devlet Kapısı ve e-Bildirge üzerinden)
Kim yapar?	Mükellef veya yetkilendirdiği mali müşavir	İşveren veya yetkili kullanıcı
Süre	Değişiklik bildirimleri olayın tarihinden itibaren bir ay (VUK m.168)	Kanunda ayrı süre yok; vergi kaydı güncellenir güncellenmez talep önerilir

Vergi tarafında GİB’in Dijital Vergi Dairesi kılavuzunda “Faaliyet Konusu Değişikliği Dilekçesi” adımı vardır. Tüzel kişilerde faaliyet konusu kararı Ticaret Sicil Gazetesi’nde yayımlanmışsa gazete bilgileri girilir, yayımlanmamışsa kararın noter onaylı örneği eklenir. Kılavuz 2019 tarihlidir; ekranlar değişmiş olabilir.

VUK m.157-159 adres, mükellefiyet şekli ve iş yeri sayısı değişikliklerini sayar; faaliyet kodunu ayrıca anmaz. Bu nedenle bir aylık genel süreyi (m.168) esas alıp kodu değişiklikten sonra gecikmeden güncellemenizi öneririz. VUK m.160 ise işi bırakma bildirimini düzenler, kod değişikliğini değil.

SGK’da Süre Var mı?

5510 sayılı Kanun’un 11. maddesi işyeri bildirgesini sigortalı çalıştırmaya başlanan tarihte ister. On günlük süreler başka bir ile nakil, devir ve intikal, şirket türü değişikliği, birleşme ve adi şirkete yeni ortak alınması için sayılmıştır; faaliyet kodu değişikliği bunların arasında yer almaz. Yükümlülüklere uymayana m.102/1-(b) uyarınca idari para cezası uygulanır. Kodu geç güncellemeye özel bir ceza hükmü tespit etmedik; asıl risk aşağıdaki tutarsızlıklardır. Güncel ceza tutarları için SGK idari para cezaları yazımıza bakabilirsiniz.

Yanlış veya Eski Kodun Sonuçları Nelerdir?

Kod yanlışsa bugün iş kazası prim oranınız değişmez. Eskiden prim tarifesi işyerinin tehlike sınıfına göre belirleniyordu, ancak 5510 m.83 ve m.84 2013’te yürürlükten kalktı. Şu an m.81/1-(c) kısa vadeli sigorta primini prime esas kazancın %2,25’i olarak yazar ve Cumhurbaşkanı bu oranı %1,5 ile %2,5 arasında değiştirebilir. Oran, 2024’teki 7524 sayılı Kanun değişikliğiyle bu hâle gelmiştir; güncel oran için Cumhurbaşkanı kararlarına da bakılmalıdır.

Asıl sonuçlar şunlardır:

• İSG yükümlülükleri: İşyeri tehlike sınıfı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın tebliğ eki listesinde NACE koduna bağlanır. Sınıf yanlışsa 6331 sayılı Kanun kapsamındaki hekim, uzman ve eğitim yükümlülükleri yanlış sınıfa göre planlanır.
• Teşvikler: SGK’nın 2026 prim teşvikleri tablosunda imalat sektörü için ek indirim puanı farklıdır. Kayıtlı kodunuz gerçek faaliyetinizle örtüşmüyorsa bu ayrımda tereddüt doğar. Asgari işçilik ve teşvik hatalarını muhtasar ve prim hizmet beyannamesi yazımızda anlattık.
• Yeni bildirgeler: Sicil numarası değiştiyse giriş ve çıkış bildirgelerinin yeni numarayla verilmesi gerekir; süreler için işe giriş ve işten çıkış bildirimi yazımıza bakın.

Adım Adım Nasıl İlerlenir?

1. Gerçek faaliyetinize uygun altı haneli kodu belirleyin.
2. Vergi dairesinde faaliyet kodunu güncelleyin ve yeni vergi levhasını alın.
3. SGK’da e-SGK İşveren Sistemi’nden mevcut işkolu kodunuzu ve 26 haneli sicil numaranızı kontrol edin.
4. Kod uyuşmuyorsa “İşyeri Nace Değişiklik Talep” uygulamasından talep oluşturun.
5. Sicil numarası değiştiyse bordro ve bildirge sistemini yeni numarayla güncelleyin.

Sık Sorulan Sorular

Vergi levhamdaki kodu değiştirdim, SGK sicil numaram da değişir mi?

Vergi dairesindeki değişiklik kendiliğinden SGK kaydını değiştirmez. SGK’da dört haneli işkolu kodu değişirse 26 haneli sicil numarası da değişir; bunun için SGK’ya ayrı talep verilir.

SGK’da NACE değişikliği için yasal bir süre var mı?

Hayır, 5510 m.11 faaliyet kodu değişikliği için ayrı süre koymaz. Vergi dairesi için ise değişiklik bildirimlerinde bir aylık genel süre vardır (VUK m.168).

Yanlış NACE kodu iş kazası prim oranımı artırır mı?

Hayır, kısa vadeli sigorta primi kanunda tek oran olarak belirlenmiştir (5510 m.81/1-c). Yanlış kod; tehlike sınıfını, İSG planlamasını ve sektöre bağlı teşvik değerlendirmesini etkileyebilir.

Kodum Mart 2025’te SGK tarafından değiştirildiyse ne yapmalıyım?

e-SGK İşveren Sistemi’nde işkolu kodunuzu ve sicil numaranızı kontrol edin. Numara değişmişse işlemlerinizi yeni numaraya göre sürdürün; yeni kod gerçek işinizi yansıtmıyorsa NACE değişiklik talebi oluşturun.

İki Kurumda Kodu Aynı Sırayla Güncellemek

Ofisimiz doğru kodu faaliyetinize göre belirler, vergi dairesi güncellemesini ve SGK talebini aynı sırayla yürütür, sicil numarası değiştiyse bordro ve bildirge kayıtlarını yeni numaraya taşır. Ayrıntılar için SGK İşlemleri ve Vergi Danışmanlığı sayfalarımıza bakabilir veya bize ulaşabilirsiniz.