E-Ticarette NACE Kodu Değişti mi? 47.91.14, Ürün Bazlı Kodlar ve KDV Eşleşme Kontrolü

47.91.14 kodunun yeni kayıtlara kapatıldığı, esnaf odalarının üyelerine gönderdiği yazılara dayanan bir bilgidir; Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) bunu duyuran, kamuya açık bir metnine ulaşamadık. Dolaşan bir görselde “GİB ürün bazlı kod atıyor” ve “KDV-NACE kontrolü başladı” deniyor. Bu iki iddianın ilkini resmî kaynakta doğrulayamadık, ikincisi ise yürürlüğe girmeden ertelendi. Aşağıda neyin kanıtlı, neyin duyuma dayalı olduğunu ayırdık.

47.91.14 Kodu Neydi, Neden Kapanıyor?

47.91.14, NACE Rev.2 sınıflamasında “Radyo, TV, posta yoluyla veya internet üzerinden yapılan perakende ticaret” faaliyetini tanımlar. Görseldeki “genel e-ticaret” adlandırması gevşek bir özettir; kod belirli bir ürünü değil, satış yöntemini tarif eder. NACE (Avrupa Topluluğu’nda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması), işletmenin ana ve yan faaliyetini altı haneli bir kodla tanımlayan faaliyet kodudur.

TÜİK koordinasyonunda hazırlanan NACE Rev.2.1-Altılı sınıflaması 1 Ocak 2025’te yürürlüğe girdi. Rev.2.1’de perakende ticaret satış yöntemine göre değil, satılan ürüne göre sınıflanıyor; mağazada, pazaryerinde veya kendi sitenizde satmanız kodu değiştirmiyor. Esnaf odaları e-ticaret üyelerine 47.91.14’ün yeni tescillere kapandığını bildirmiş, vergi dairelerinin kod güncellemesi istediği aktarılmıştır. Mevcut kayıtların otomatik iptal edileceğine dair resmî bir açıklama bulamadık.

KDV ile NACE Eşleşme Kontrolü Başladı mı?

Hayır, bu kontrol planlandı ama başlamadı. GİB, 16 Mart 2026 tarihli e-Fatura paketi duyurusunda, e-Belge düzenlenirken mükellefin kayıtlı faaliyet koduna uygun KDV oranının denetleneceğini ve uyumsuz oranlı belgenin engelleneceğini açıkladı; başlangıç 1 Nisan 2026 idi. 27 Mart 2026 tarihli duyuruyla bu kontrol, sistemlerin altyapısı hazırlanana kadar ikinci bir duyuruya kadar ertelendi. Yeni tarih bu yazının hazırlandığı sırada tespit ettiğimiz kaynaklarda yoktur. Bu bilgileri entegratör ve meslek kuruluşu yayınlarından teyit ettik; ebelge.gib.gov.tr duyuru sayfasında ilgili metni doğrudan göremedik, bu yüzden güncel durumu oradan kontrol etmenizi öneririz.

Duyuruda, faaliyet koduna karşılık gelen oranla fatura kesilemeyen yansıtma ve demirbaş satışı gibi işlemler için “555 – KDV Oran Kontrolüne Tabi Olmayan Satışlar” seçeneği de bulunuyordu.

Eski ve Yeni Durum Nasıl Karşılaştırılır?

Aşağıdaki tablo, belgelenebilen ile duyuma dayalı noktaları ayırır.

Konu	Önceki durum	Güncel durum	Kaynak durumu
E-ticaret kodu	Tek kod: 47.91.14	Yeni kayıtlarda kapalı; kod, satılan ürüne göre seçiliyor	Oda yazılarına dayanır; GİB duyurusu bulunamadı
NACE sınıflaması	NACE Rev.2	NACE Rev.2.1-Altılı, 1 Ocak 2025	TÜİK
KDV-NACE kontrolü	Yok	1 Nisan 2026 planlanmıştı, süresiz ertelendi	GİB duyuruları (16 ve 27 Mart 2026)
Mevcut 47.91.14 kayıtları	Geçerli	Otomatik iptal açıklaması yok; güncelleme tavsiye ediliyor	Resmî açıklama yok

Hangi Kodu Seçmelisiniz?

Sattığınız ürünün ait olduğu perakende grubunun kodunu seçersiniz; tek bir “e-ticaret” kodu aramak artık doğru yaklaşım değildir. Giyim, kozmetik, elektronik ve gıda satışının her biri ayrı bir koda denk gelir. Birden fazla ürün grubu satıyorsanız ana faaliyeti cirosu en yüksek grup, diğerlerini yan faaliyet olarak tanımlarsınız. Ürünlerinizin KDV oranı grupta farklıysa (örneğin gıda ile giyim), eşleşme kontrolü gelince sorun çıkmaması için her grubun kodunun kayıtlı olması gerekir. Kodların resmî listesi TÜİK sınıflama sunucusundadır.

Vergi Dairesinde Kod Nasıl Güncellenir?

Güncelleme Dijital Vergi Dairesi’nden elektronik başvuruyla veya bağlı olduğunuz vergi dairesine dilekçeyle yapılır. Vergi Usul Kanunu m.168’a göre mükellef kaydındaki değişikliği, değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde bildirmelidir. Adımlar:

1. Satılan ürün gruplarını ve ciro paylarını çıkarın.
2. Mevcut ana ve yan faaliyet kodlarınızı Dijital Vergi Dairesi’nden görüntüleyin.
3. Yeni kodları belirtip değişiklik/ek faaliyet bildirimini verin.
4. Vergi dairesindeki değişiklik sonrası oda ve ticaret sicili kayıtlarını eşleyin.
5. Pazaryeri ve e-fatura panelinizdeki ürünlerin KDV oranlarını yeni kodlara göre gözden geçirin.

SGK tarafındaki sonuçları vergi levhası ve SGK’da NACE kodu değişikliği yazımızda anlattık, burada tekrar etmiyoruz.

Yanlış NACE Kodunun Riskleri

Yanlış kodun doğrudan cezası kodun kendisine bağlı değil; yol açtığı sonuçlara bağlıdır. Eşleşme kontrolü devreye girerse, koda uymayan KDV oranlı e-Belge sistem tarafından reddedilebilir ve satış duraklar. Yanlış oranla kesilen fatura ise eksik KDV beyanına ve vergi ziyaı incelemesine (VUK m.344) yol açabilir. Pazaryeri ve oda kayıtlarında uyumsuzluk da işlem gecikmesi demektir. Kontrol ertelenmiş olsa da kodu şimdi düzeltmek bu riskleri baştan keser.

Bu konuyla bağlantılı olarak pazaryeri satıcılarının vergilendirmesini, dropshipping uygulamasını ve dijital satış platformlarındaki vergi uyarısını okuyabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

47.91.14 kodum silinecek mi?

Bununla ilgili resmî bir açıklama bulamadık; esnaf odaları kodun yeni kayıtlara kapandığını bildirdi. Mevcut kaydın otomatik iptal edildiğine dair bir duyuru yok, ancak vergi daireniz güncelleme isteyebilir; bu nedenle yeni kodu önceden tanımlamak güvenlidir.

KDV-NACE kontrolü şu an uygulanıyor mu?

Hayır. GİB’in 27 Mart 2026 tarihli duyurusuyla 1 Nisan 2026’da başlaması planlanan kontrol ikinci bir duyuruya kadar ertelendi. Yeni tarih için GİB e-Belge duyurularını izlemek gerekir.

Birden fazla ürün grubu satıyorum, kaç kod tanımlamalıyım?

Her ürün grubu için ayrı kod tanımlayabilirsiniz. Cirosu en yüksek grup ana faaliyet olur, diğerleri yan faaliyet olarak eklenir; KDV oranı farklı gruplar için bu eşleşme önem taşır.

Kodu değiştirmezsem hemen ceza gelir mi?

Kodun kendisine bağlanmış doğrudan bir ceza tespit etmedik. Risk, eşleşme kontrolü başladığında e-Belgenin reddedilmesi ve yanlış KDV oranının vergi incelemesine yol açmasıdır. Bildirim süresi bir aydır (VUK m.168); fiilen ürün grubu değiştiyse süreyi kaçırmamak gerekir.

Faaliyet Kodunu Ürün Grubunuza Uyarlamak

Ürün gruplarınızı ve KDV oranlarını inceleyip doğru ana ve yan faaliyet kodlarını belirliyor, vergi dairesi bildirimini sürenin içinde veriyoruz. Pazaryeri ve e-fatura panelindeki oran eşleşmesini de birlikte kontrol ederiz. Ayrıntılar için Vergi Danışmanlığı hizmet sayfamıza bakabilir veya bize ulaşabilirsiniz.