SGK İşe Giriş ve İşten Çıkış Bildirimleri: Süreler, İstisnalar ve İdari Para Cezaları

İşe giriş bildirgesini çalışan işe başlamadan önce, işten ayrılış bildirgesini ise sigortalılığın sona ermesini izleyen 10 gün içinde vermeniz gerekir. İkisi de 5510 sayılı Kanun kapsamında işverene ait yükümlülüktür ve geç ya da eksik bildirimin cezası çalışan başına hesaplandığı için, birkaç kişilik bir ekipte bile tutar hızla büyür.

İşe Giriş Bildirgesi Ne Zaman Verilmelidir?

İşe giriş bildirgesi, çalışanın sigortalılık başlangıç tarihinden önce SGK’ya verilmelidir. 5510 sayılı Kanun’un 8. maddesinin birinci fıkrası bunu açıkça yazar: işveren, 4/a kapsamındaki çalışanını sigortalılık başlangıcından önce bildirmekle yükümlüdür. Yani çalışan sabah işbaşı yaptıktan sonra bildirge vermek süreyi kaçırmak anlamına gelir. Bildirge, e-sigorta üzerinden elektronik ortamda verilir; Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’ne göre başka biçimlerde yapılan bildirimler geçerli sayılmaz.

Hangi İşyerlerinde Süre Daha Esnektir?

Kanun, bu kuralın üç istisnasını sayar. İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacak sigortalılar için bildirge en geç çalışmaya başlatıldıkları gün verilebilir. Yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçlarında sefer sırasında alınanlar ile Kuruma ilk kez işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde ilk sigortalı çalıştırma tarihinden itibaren bir ay içinde işe başlayanlar için bildirge, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç o bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar verilir. Kamu idarelerinin 4447 sayılı Kanun’a tabi olmayan sözleşmeli personeli için süre bir aydır. Bunların dışındaki özel sektör işverenleri için istisna yoktur.

Bildirim	Süre	Dayanak
İşe giriş bildirgesi (genel kural)	Sigortalılık başlangıcından önce	5510 m.8/1
İşe giriş: inşaat, balıkçılık, tarım işyerleri	En geç çalışmaya başlatıldığı gün	5510 m.8/1-a
İşe giriş: ilk kez işyeri bildirgesi verilen işyerleri ve sefer sırasında alınanlar	Çalışmaya başlama tarihinden, ilk sigortalı çalıştırma tarihini izleyen bir aylık sürenin sonuna kadar	5510 m.8/1-b
İşten ayrılış bildirgesi	Sigortalılığın sona ermesini izleyen 10 gün	Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.25

İşten Ayrılış Bildirgesi Nasıl ve Ne Zaman Verilir?

İşten ayrılış bildirgesi, sigortalılığın sona ermesini izleyen 10 gün içinde e-sigorta ile verilir. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 25. maddesi süreyi ve elektronik verme zorunluluğunu belirler. Bildirgede ayrılış nedeni kodu da bulunur; kodun fesih belgesiyle ve bordroyla tutarlı olması gerekir. Bu yüzden ayrılış nedenini özlük dosyasıyla birlikte kontrol etmenizi öneririz.

Süresinde Verilmezse Hangi Ceza Uygulanır?

Ceza, çalışan başına ve bir aylık brüt asgari ücret üzerinden hesaplanır. 5510 sayılı Kanun’un 102. maddesi şu çerçeveyi çizer:

• İşe giriş bildirgesini süresinde, usule uygun ya da elektronik ortamda vermemek (m.102/1-a-1): Her sigortalı için bir asgari ücret tutarı. 1 Ocak 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL olduğundan bu, çalışan başına 33.030 TL eder.
• Bildirge verilmediğinin SGK denetimi, mahkeme kararı veya diğer kurumlardan gelen bilgiyle anlaşılması (m.102/1-a-2): Her sigortalı için asgari ücretin iki katı, yani 2026 için 66.060 TL.
• Aynı durumun bir yıl içinde tekrarı (m.102/1-a-3): Her sigortalı için asgari ücretin beş katı, yani 165.150 TL.
• İşten ayrılış bildirgesini süresinde, usule uygun ya da elektronik ortamda vermemek (m.102/1-j): Her sigortalı için asgari ücretin onda biri, yani 3.303 TL.

Bu tutarlar her yıl asgari ücretle birlikte değiştiği için, ceza hesabı yapacağınız tarihteki brüt asgari ücreti esas almalısınız. Ceza kesilmesi, bildirgeyi verme yükümlülüğünü kaldırmaz; eksik bildirgeyi yine vermeniz gerekir.

Cezada İndirim Mümkün mü?

Evet, ancak iki ayrı yol vardır ve şartları farklıdır. İlk yol, bildirgeyi yasal süre geçtikten sonra SGK tespit etmeden kendiliğinizden ve 30 gün içinde vermenizdir. Ceza tebliğ edildiğinde, tebliği izleyen günden itibaren 15 gün içinde ödeme yaparsanız 102/1-a, b, g, h ve j bentlerindeki cezalar dörtte bir oranına karşılık gelen tutar üzerinden uygulanır. Denetim tespitiyle ortaya çıkan eksiklikler bu indirimin dışındadır.

İkinci yol genel peşin ödeme hükmüdür: idari para cezasını itiraz etmeden veya dava açmadan, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ödediğinizde cezanın dörtte üçü tahsil edilir. Peşin ödeme, daha sonra yargı yoluna başvurma hakkınızı etkilemez. Ceza tebliğinden itibaren 15 gün içinde SGK’ya itiraz edilebilir; itirazın reddi hâlinde kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde idare mahkemesine başvurulabilir.

Sık Sorulan Sorular

İşe giriş bildirgesini çalışan başladıktan sonra verebilir miyim?

Genel kuralda hayır. Kanun, bildirgenin sigortalılık başlangıcından önce verilmesini ister. Yalnızca inşaat, balıkçılık ve tarım işyerleri ile ilk kez işyeri bildirgesi verilen işyerleri gibi 5510 m.8’de sayılan durumlarda süre daha geç tarihe kadar uzar.

Çalışan kendi bildirimini yapabilir mi, işverenin cezası düşer mi?

Kanun, sigortalıya da çalışmaya başladığı tarihten itibaren en fazla bir ay içinde SGK’ya bildirim yapma imkanı tanır; ancak sigortalının kendini bildirmemesi onun aleyhine delil sayılmaz. Bu, işverenin bildirge yükümlülüğünü ve cezai sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

İşten ayrılış bildirgesini geç verirsem ceza ne kadar olur?

Her sigortalı için asgari ücretin onda biri uygulanır; 2026 için bu tutar 3.303 TL’dir. Bildirgeyi süre geçtikten sonra kendiliğinizden 30 gün içinde verip tebliğden sonraki 15 gün içinde öderseniz, ceza dörtte birine iner.

İşe giriş cezasını SGK denetimi mi tespit ederse indirim alabilir miyim?

Dörtte bir indirimi alamazsınız; ancak tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde peşin ödeme yaparsanız cezanın dörtte üçü tahsil edilir.

Bildirgeleri Süresinde Vermek

İşe giriş ve işten ayrılış bildirgelerini e-sigorta üzerinden süresinde veriyor, ayrılış nedeni kodlarını bordro kayıtlarıyla eşleştiriyoruz. Ceza tebliği almış işverenler için indirim şartlarını ve itiraz sürelerini hesaplıyoruz. Bu konuda destek için SGK İşlemleri hizmetimize ve personel bordrolama hizmetimize göz atabilir, aylık prim bildiriminde dikkat edilecek noktalar için Asgari İşçilik, SGK Teşvikleri ve MUHSGK yazımızı okuyabilirsiniz.