Yurt Dışından Alınan Hizmette KDV2 Matrahı ve Muhasebe Kayıtları

Türkiye’de işyeri veya iş merkezi bulunmayan bir yabancı firmadan yazılım geliştirme, danışmanlık ya da bulut hizmeti alıyorsanız, hizmetten Türkiye’de faydalandığınız için KDV doğar ve bu KDV’yi siz beyan edersiniz. Bu yazı matrahın nasıl bulunduğunu, avansların muhasebede nasıl izlendiğini ve KDV2’nin hangi dönemde indirilebileceğini sayısal bir örnekle anlatır. Google ve Meta reklam harcamalarına özel anlatım için reklam ödemelerinde KDV yazımıza bakabilirsiniz.

KDV2 Ne Zaman Çıkar?

Hizmeti veren Türkiye’de ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmayan biriyse KDV2 çıkar. 3065 sayılı KDV Kanunu m.6/b, hizmetten Türkiye’de faydalanılmasını Türkiye’de yapılmış sayar. Satıcı yurt dışında olduğu için m.9/1 uyarınca verginin tamamı hizmeti alana yüklenir ve KDV Genel Uygulama Tebliği (I/C-2.1.2.1.1) bunu “tam tevkifat” olarak açıklar. Alıcının KDV mükellefi olması şart değildir. Sorumlu sıfatıyla KDV, 2 No’lu KDV beyannamesiyle verilir.

Vergiyi Doğuran Olay: Avans KDV Doğurmaz

Vergiyi doğuran olay hizmetin yapıldığı gündür; hizmetten önce fatura düzenlenmişse faturada gösterilen tutarla sınırlı olmak üzere fatura tarihidir (m.10/a ve 10/b). Yani iki tarihten hangisi önce gelirse o geçerlidir. Teslimden önce taksitle yaptığınız ödemeler, ortada fatura yoksa vergiyi doğurmaz. Tebliğ (I/Ç-1) hizmet ifasından önce tahsil edilen bedelin, fatura düzenlenmemişse KDV doğurmayacağını belirtir. Yurt dışı satıcı ödemeyi aldığında fatura keserse, o faturanın tarihine ve tutarına dikkat edin.

Matrah ve Kur Çevirisi

Matrah, hizmet karşılığında ödenen veya borçlanılan bedelin tamamıdır (m.20). Bedel dövizle hesaplanıyorsa, vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği günün Resmî Gazete’de ilan edilen TCMB döviz alış kuruyla TL’ye çevrilir (Tebliğ III/A-1.1). Avans olarak önceden ödediğiniz kısım da toplam bedelin parçasıdır; matrah, toplam döviz tutarın olay günü kuruyla çevrilmesiyle bulunur. Dolayısıyla KDV matrahı ile defterdeki maliyetiniz arasında kur kaynaklı bir fark oluşabilir.

Örnek: 10.000 USD’lik Yazılım Hizmeti

Aşağıdaki rakamlar ve kurlar anlatım için uydurulmuş örnektir. Genel KDV oranı %20’dir. Teslimden önce 4.000 USD avans ödenmiş (kur 40,00), hizmet ve fatura günü kur 42,00, kalan 6.000 USD ise sonradan 43,00 kurla ödenmiştir.

KDV2 matrahı: 10.000 × 42,00 = 420.000 TL; KDV: 84.000 TL.

Olay	Borç	Alacak
Avans ödemesi (4.000 USD × 40,00)	269 Verilen Avanslar 160.000	102 Bankalar 160.000
Hizmet teslimi ve fatura (kur 42,00)	260 Haklar 412.000	269 Verilen Avanslar 160.000; 320 Satıcılar 252.000
KDV2 beyanı	191 İndirilecek KDV 84.000	360 Ödenecek Vergi ve Fonlar 84.000
KDV2 ödemesi	360 Ödenecek Vergi ve Fonlar 84.000	102 Bankalar 84.000
Kalan 6.000 USD ödemesi (kur 43,00)	320 Satıcılar 252.000; 656 Kambiyo Zararları 6.000	102 Bankalar 258.000

Avans, ödeme günündeki TL değeriyle 269’da (aktifleştirilmeyecek gider hizmetlerinde 159 Verilen Sipariş Avansları) bekler ve fatura gününde aynı değerle kapanır. Kur farkı, avansı değil, faturada ödenmeden kalan döviz borcunu etkiler ve ödeme ya da değerleme gününde 646 Kambiyo Karları veya 656 Kambiyo Zararları hesabına yazılır. Dövizli avansın dönem sonu değerlemesi konusunda uygulamada farklı görüşler vardır; ofisimiz bu noktada işletmenizin yöntemini tutarlı uygular.

Yazılım veya sistem alımı aktifleştiriliyorsa 260 Haklar’a alınır ve faydalı ömrüne göre amortismana tabi tutulur (VUK m.269, 313, 315).

KDV2 Beyanı, Ödemesi ve İndirimi

KDV2, hizmetin yapıldığı dönemi izleyen ayın 21’ine kadar beyan edilir, 23’üne kadar ödenir (KDVK m.41 ve m.46); fatura sonraki ayda gelse de beyan hizmetin yapıldığı döneme aittir (Tebliğ I/C-2.1.1.1). İndirim hakkı KDVK m.29/1-ç ile tanınmıştır. 7491 sayılı Kanun ve KDV Genel Uygulama Tebliği (Seri No: 50) uyarınca Ocak 2024’ten itibaren KDV2 ödenmeden indirilemez. Süresinde beyan edip süresinde ödediyseniz, KDV2’nin ait olduğu dönemin 1 No’lu beyannamesinde indirirsiniz; süresinden sonra ödediyseniz indirim ödemenin yapıldığı döneme kalır (Tebliğ III/C-1.1). Kısmi ödemede indirim ödenen kısımla sınırlıdır.

Yazılım Alımında Stopaj Var mı?

Yalnızca hizmet bedeli ödüyorsanız (geliştirme, bulut hizmeti, danışmanlık) dar mükellef yabancı kurumun ticari kazancı üzerinden genellikle kesinti yapılmaz. Buna karşılık ödeme telif, marka veya yazılım hakkının satışı, devri ya da temliki niteliğindeyse KVK m.30/2 (gerçek kişiler için GVK m.94/4) gereği kesinti gündeme gelir; oran Cumhurbaşkanı kararlarıyla değişebildiği için güncel oranı ve ilgili çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasını sözleşmeyi görerek değerlendirmek gerekir.

Sık Sorulan Sorular

KDV2’yi ödemeden indirim konusu yapabilir miyim?

Hayır. Ocak 2024’ten beri sorumlu sıfatıyla beyan edilen KDV, yalnızca ödenen kısım kadar ve ödendiği dönemin 1 No’lu beyannamesinde indirilir. Süresinde beyan edip süresinde ödeme yapılırsa, KDV2’nin ait olduğu dönemde indirilir.

Yurt dışı fatura sonraki ay gelirse KDV2’yi ne zaman beyan ederim?

Hizmetin yapıldığı dönemin beyan süresi içinde. Tebliğ (I/C-2.1.1.1), faturanın izleyen ayda düzenlenmesinin beyan dönemini değiştirmediğini söyler.

Yıllık peşin ödenen yazılım aboneliğinde KDV ne zaman doğar?

Hizmetin yapıldığı güne göre belirlenir. Satıcı yıllık faturayı baştan keserse fatura tarihi vergiyi doğuran olay olabilir (m.10/b). Hizmet dönemlere yayılıyorsa belge ve sözleşme birlikte incelenmelidir.

KDV2’yi hiç beyan etmezsem ne olur?

Beyan edilmeyen KDV için vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi gündeme gelir. Yurt dışı faturayı gider yazıp KDV2’yi beyan etmemek, denetimlerde sık karşılaşılan bir bulgudur.

KDV2 Beyanını ve Kayıtlarını Doğru Kurmak

Yurt dışı faturalarınızı hizmet tarihi, kur ve sözleşme türüne göre inceliyor, KDV2 beyanını ve ödemesini süresinde yapıyor, avans ve amortisman kayıtlarını işliyoruz. Stopaj ihtimali olan alımlarda sözleşmeyi önceden değerlendiriyoruz. Muhasebe hizmetimiz ve vergi danışmanlığımız kapsamında kayıtlarınızı birlikte gözden geçirebiliriz. Hizmet ihracatı yapıyorsanız yurt dışına hizmet ihracatı yazımız da işinize yarayabilir.