İhbar Tazminatı 2026: Kim Alır, Kaç Haftadır, Nasıl Hesaplanır? Vergi ve SGK Boyutu

İhbar tazminatı, belirsiz süreli bir iş sözleşmesini bildirim süresine uymadan sona erdiren tarafın, o sürenin ücreti kadar karşı tarafa ödediği tutardır. Dayanağı 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. maddesidir. İşveren işçiye ödeyebildiği gibi, işçi de bildirim süresini beklemeden ayrılırsa işverene ödemek zorunda kalabilir.

Kim İhbar Tazminatı Alır?

İhbar tazminatını, sözleşmesi belirsiz süreli olan ve bildirim süresi verilmeden ya da süresine ait ücret peşin ödenmeden işten çıkarılan işçi alır. Önce Kanun’un öngördüğü bildirim süresi tanınır; işveren bu süreyi beklemek istemezse süreye ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi hemen feshedebilir (m.17/5).

İhbar tazminatı şu durumlarda doğmaz:

• Haklı nedenle fesih: İşverenin m.25’teki sağlık, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık gibi hâllerde bildirim süresini beklemeden feshetmesi tazminat gerektirmez. İşçi için aynı sonuç m.24 kapsamındaki haklı nedenlerde geçerlidir.
• Deneme süresi: Deneme süresi içinde taraflar sözleşmeyi bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir. Deneme süresi en çok iki aydır; toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar uzatılabilir (m.15).
• Belirli süreli sözleşme: Sürenin bitiminde sözleşme kendiliğinden sona erer, bildirim süresi uygulanmaz. Sürenin bitiminden önce haksız fesih ise ayrı bir tazminat hukukunun konusudur.

Bildirim Süreleri Kaç Haftadır?

Bildirim süreleri işçinin kıdemine göre değişir ve m.17’de dört basamak olarak yazılıdır. Bu süreler asgari olup sözleşmeyle artırılabilir; kısaltılamaz.

Hizmet süresi	Bildirim süresi	Gün
6 aydan az	2 hafta	14
6 ay – 1,5 yıl	4 hafta	28
1,5 – 3 yıl	6 hafta	42
3 yıldan fazla	8 hafta	56

Bildirim süresi içinde işveren, işçiye yeni iş bulması için günde en az iki saat iş arama izni vermek zorundadır. İzin ücret kesintisi yapılmadan ve iş saatleri içinde kullandırılır. İşveren bu izin sırasında işçiyi çalıştırırsa çalıştırdığı sürenin ücretini yüzde yüz zamlı öder (m.27).

İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Tazminat, işçinin günlük ücretinin bildirim süresindeki gün sayısıyla çarpılmasıyla bulunur. Aylık ücret 30’a bölünerek günlük ücrete ulaşılır.

Örnek: Dört yıllık kıdemi olan işçinin aylık brüt ücreti 60.000 TL olsun.

• Günlük ücret: 60.000 ÷ 30 = 2.000 TL
• Bildirim süresi: 8 hafta = 56 gün
• İhbar tazminatı: 2.000 × 56 = 112.000 TL brüt

Bu hesap yalnızca “çıplak” ücreti kullandığı için basittir. Kanun, tazminat hesabında çıplak ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para veya para ile ölçülebilen, sözleşme ve kanundan doğan menfaatlerin de göz önüne alınmasını ister (m.17/son). Buna giydirilmiş ücret denir. Varsayımsal olarak, 60.000 TL’ye düzenli yemek ve yol yardımı olarak aylık 6.000 TL eklenirse giydirilmiş ücret 66.000 TL, günlük ücret 2.200 TL, tazminat ise 2.200 × 56 = 123.200 TL brüt olur. Hangi kalemlerin dahil edileceği her işyerinde sözleşmeye ve ödeme sürekliliğine göre ayrıca incelenir.

Kıdem Tazminatından Farkı Nedir?

İhbar tazminatı sözleşmenin usulsüz bitirilmesinin bedelidir; kıdem tazminatı ise geçmiş hizmetin karşılığıdır. Kıdem tazminatı 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesindeki şartlara (asgari bir yıllık hizmet ve sayılan fesih nedenleri) bağlıdır. İhbar tazminatı ise kıdem şartı aranmadan, yalnızca bildirim süresine uyulmamasına bağlıdır. İkisi birbirinden bağımsızdır; biri ödenirken diğerinin şartları ayrıca aranır.

Vergi ve SGK Boyutu

İhbar tazminatı Gelir Vergisi Kanunu’nun 61. maddesi gereği ücret sayılır, bu nedenle gelir vergisi ve damga vergisi kesintisine tabidir; gelir vergisi, kıdem tazminatındaki istisnanın (GVK m.25/7) aksine uygulanır. Kesinti tutarı, işçinin o yılki kümülatif gelir vergisi matrahına göre değişir. Asgari ücrete ilişkin gelir ve damga vergisi istisnasının tazminata ne ölçüde uygulanacağı ise her yıl değişen tutarlara bağlıdır; bunu bordroda güncel tutarlarla ayrıca hesaplıyoruz.

SGK tarafında ihbar tazminatı prime esas kazanca dahil edilmez; 5510 sayılı Kanun’un 80. maddesi bu ödemeyi prime esas kazanç dışında sayar. İşten ayrılış bildirgesi yine süresinde verilir; süreler için SGK işe giriş ve işten çıkış bildirimi yazımıza bakabilirsiniz. Bordrodaki asgari işçilik ve teşvik etkileri için muhtasar ve prim hizmet beyannamesi yazımız yol gösterir.

Zamanaşımı ve Arabuluculuk

İhbar tazminatında zamanaşımı beş yıldır (4857 Ek m.3). Süre fesih tarihinden işler. Tazminat alacağı için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 sayılı Kanun m.3); arabulucu başvuruyu üç hafta içinde sonuçlandırır, zorunlu hâllerde bu süre bir hafta uzatılabilir. Bu bir hukuki görüş değildir; uyuşmazlıkta avukata danışmak gerekir.

Sık Sorulan Sorular

İhbar süresini kullanmayan işçi tazminat öder mi?

Evet, bildirim süresini beklemeden işten ayrılan işçi, bildirim süresine ait ücret tutarında tazminat ödemekle yükümlüdür (m.17/4). Kanun bu yükümlülüğü iki tarafa da koyar; haklı nedene dayanan ayrılış bu sonucu doğurmaz.

Sözleşmede bildirim süresi daha uzun yazıyorsa hangisi geçerli?

Sözleşmedeki süre geçerlidir, çünkü m.17 süreleri asgari tutar ve artırılmasına izin verir. Kanundaki süreden kısa bir süre yazılırsa Kanun’daki süre esas alınır.

İhbar tazminatı brüt mü net mi ödenir?

Tazminat brüt hesaplanır; gelir ve damga vergisi kesildikten sonra net tutar ele geçer. SGK primi kesilmez, çünkü ödeme prime esas kazanca dahil değildir (5510 m.80).

Belirli süreli sözleşmede ihbar tazminatı istenebilir mi?

Hayır, belirli süreli sözleşme sürenin dolmasıyla sona erdiği için bildirim süresi uygulanmaz ve süre sonunda ihbar tazminatı doğmaz.

Tazminat Hesabını Bordroya Doğru Yansıtmak

Ofisimiz bordro, işten çıkış ve tazminat hesaplarını giydirilmiş ücret dahil kalem kalem hazırlar ve kesintileri bordroya doğru yansıtır. Ayrıntılar için Personel ve Bordrolama ile Özlük İşleri hizmet sayfalarımıza bakabilir veya bize ulaşabilirsiniz.