Kadın Kooperatiflerine E-Ticaret Desteği: Komisyon ve Görünürlük Protokolü

Ticaret Bakanlığı, 7 Eylül 2026’da Hepsiburada, N11, PttAVM, Pazarama ve Trendyol ile kadın kooperatiflerini e-ticaret yoluyla desteklemeye yönelik bir iş birliği protokolü duyurdu. Protokol, kooperatiflere ücretsiz kayıt, ilk 6 ay sıfır komisyon ve sonraki 4,5 yıl boyunca yüzde 1 komisyon getiriyor. Bu yazıdaki bilgiler, o tarihli Bakanlık duyurusunu aktaran haberlere dayanır; protokolün ayrıntılı metni ve uygulama esasları platformlar tarafından ayrıca açıklanabilir.

Protokolde Neler Var?

Protokolün resmî adı “Ticaret Bakanlığı ve e-Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcıları Arasında Kadın Kooperatiflerini e-Ticaret Yoluyla Destekleme Protokolü”dür ve 2025-2029 Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı kapsamında hayata geçirilmiştir. Duyurulan başlıklar şöyledir:

Destek	İçeriği
Kayıt	Taraf platformlara ücretsiz kayıt
Komisyon, ilk 6 ay	%0
Komisyon, sonraki 4,5 yıl	%1
Görünürlük	Ana sayfa bannerları, özel kategori alanları, sosyal medya kampanyaları
Etiket	“Kooperatif Ürünleri” etiketi ve özel kampanya dönemleri

Toplam süre 5 yıldır. Komisyonun hangi tutar üzerinden hesaplandığı (ürün bedeli, kargo dahil toplam vb.) ve platformların standart kategori komisyonlarına göre ne kadar avantaj sağladığı duyuruda yer almıyor. Hesabı yapmadan önce ilgili platformun uygulama şartlarını yazılı olarak almanızı öneririz.

Kimler Yararlanabilir?

Protokol, ortaklarının çoğunluğu kadın olan kooperatifler için tasarlanmıştır. Kooperatif, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 1. maddesi uyarınca ortakların ekonomik çıkarlarını karşılıklı yardım ve dayanışmayla korumak için kurulan, değişir ortaklı ve değişir sermayeli bir ortaklıktır; kuruluş için en az yedi ortak gerekir. Platformların hangi belgeleri isteyeceği (ticaret sicil kaydı, ortak listesi, faaliyet belgesi gibi) şu an doğrulanabilir bir kaynakta yayımlanmış değil; başvuru adımlarını doğrudan platformlardan öğrenmek gerekiyor.

Hangi Platformlar Kapsamda?

Duyuruda beş platform adı geçiyor: Hepsiburada, N11, PttAVM, Pazarama ve Trendyol. Kooperatif bunların hepsinde satış yapmak zorunda değildir; hangisinde mağaza açacağına, ürün grubuna ve lojistik düzenine bakarak kendisi karar verir.

Protokol Vergiyi Değiştirir mi?

Protokol yalnızca komisyon ve görünürlükle ilgilidir; vergi yükümlülüklerini değiştirmez. Kooperatifin e-ticaretle ilgili mali yükümlülükleri mevcut mevzuata göre devam eder.

• Kurumlar vergisi: 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 4/1-(k) bendi, belirli şartları sağlayan kooperatifleri (tüketim ve taşımacılık kooperatifleri hariç) kurumlar vergisinden muaf tutar. Muafiyet için anasözleşmede ve fiilen şu şartlara uyulması gerekir: sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması, yönetim kurulu üyelerine kazançtan pay verilmemesi, yedek akçenin ortaklara dağıtılmaması ve yalnızca ortaklarla iş görülmesi.
• Ortak dışı işlemler: 1 Ocak 2018’den itibaren muaf kooperatiflerin ortak dışı işlemleri için kooperatife bağlı ayrı bir iktisadi işletme oluştuğu kabul edilir. Pazaryerinde tüketiciye yapılan satışların bu çerçevede nasıl değerlendirileceği kooperatifin türüne ve anasözleşmesine göre değişir; bunu satışa başlamadan önce netleştirmek gerekir.
• KDV ve fatura: Muaf olmak KDV’den muaf olmak anlamına gelmez. Satışlar için e-Arşiv veya e-Fatura düzenleme yükümlülüğü, kooperatifin mükellefiyet durumuna göre devam eder. Ayrıntılar için e-Fatura ve e-Arşiv geçiş eşikleri yazımıza bakabilirsiniz.
• Pazaryeri komisyonu: Komisyon, kooperatifin giderine yazılacak bir hizmet bedelidir ve platformdan alınan komisyon faturasıyla belgelenir. Pazaryeri satıcılarının genel vergilendirmesi için pazaryeri vergilendirme rehberimiz var.

Satışa Başlamadan Önce Kontrol Listesi

1. Ortaklık yapısı ve anasözleşme: ortakların çoğunluğunun kadın olduğunu gösteren güncel ortak listesi hazır olmalı.
2. Mükellefiyet ve fatura altyapısı: e-Arşiv/e-Fatura düzeninin satış hacmine uygun kurulduğundan emin olunmalı.
3. Muafiyet şartları: anasözleşme hükümleri ve fiilî uygulama kurumlar vergisi muafiyetiyle uyumlu mu, bakılmalı.
4. Platform sözleşmesi: komisyon tabanı, iade ve kargo kesintileri, ödeme vadesi yazılı olarak teyit edilmeli.
5. Kayıt altyapısı: sipariş, iade ve komisyon kayıtları muhasebeye düzenli akmalı.

Sık Sorulan Sorular

Komisyon indirimi hangi tarihte başlıyor?

Bakanlık duyurusunda 6 aylık sıfır komisyon döneminin hangi tarihten itibaren işleyeceği belirtilmiyor. Başlangıç tarihini ve sürenin kooperatif bazında mı yoksa takvim bazında mı hesaplanacağını platformdan yazılı olarak sormak gerekir.

Kadın kooperatifi olmayan işletmeler yararlanabilir mi?

Hayır, protokol kadın kooperatiflerini hedefler. Şahıs şirketleri ve limited şirketler bu kapsamda değildir; onlar için platformların standart komisyon koşulları geçerlidir.

Kooperatif ürünleri satarken kurumlar vergisi öder mi?

Muafiyet şartlarını sağlayan bir kooperatif kurumlar vergisinden muaftır. Ancak ortak dışı işlemler iktisadi işletme kapsamında değerlendirilebilir, bu yüzden satış modeline göre ayrı bir analiz gerekir.

Pazaryerinde satış için anasözleşmede değişiklik gerekir mi?

Satışa konu ürünler kooperatifin anasözleşmedeki amaç ve çalışma konularının içindeyse genellikle gerekmez. Anasözleşme bu faaliyeti kapsamıyorsa değişiklik için genel kurul kararı ve tescil süreci gerekir; bunu kooperatifin mevcut anasözleşmesine bakarak belirlemek gerekir.

Pazaryeri Satışına Muhasebe Hazırlığı

Kooperatifler için pazaryeri satışına geçiş, çoğu zaman muhasebe düzeninin yeniden kurulmasıdır. Ofisimiz muhasebe ve e-Fatura / e-Defter hizmetleri kapsamında satış akışına uygun fatura altyapısını planlar, komisyon ve iade kayıtlarını düzenler ve kurumlar vergisi muafiyeti açısından riskli noktaları satış başlamadan önce sizinle değerlendirir.