GSS Prim Borcu Emekli Aylığından Kesilir mi? SGK 2026/19 Genelgesi ve Bilmeniz Gerekenler

Evet, GSS prim borcu olan kişinin bağlanan emekli aylığından veya gelirinden SGK tarafından otomatik kesinti yapılabilir. Dayanak, 5510 sayılı Kanun’un Ek 24. maddesidir ve uygulamanın usulü, SGK’nın 24.07.2026 tarihli 2026/19 sayılı genelgesinde belirlenmiştir. Bu konu ilk bakışta yalnızca emeklileri ilgilendiriyor gibi görünür; oysa şirket ortakları, Bağ-Kur’lular ve işini yeni kuranlar, bugün biriken borcun yarın emekli aylığına yansıyacağını bilmek zorundadır.

Kesinti Hangi Yasal Dayanağa Bağlı?

Kesintinin dayanağı 5510 sayılı Kanun Ek Madde 24’tür. Madde, kişinin kendi sigortalılığından doğan genel sağlık sigortası primi dahil prim ve prime ilişkin borçlarının, kendisine bağlanan gelir veya aylıktan yüzde yirmibeşini geçmemek üzere kesilerek tahsil edilmesine izin verir. Genelge ise bu üst sınırın tamamını kullanmaz: uygulamada oran gelir veya aylığın %10’u olarak belirlenmiştir. Tahsilat için icra takibi başlatılmasına ya da borçlunun muvafakatine gerek yoktur.

Kimlerin Aylığından Kesinti Yapılır?

Kesinti, SGK’dan gelir veya aylık alan kişileri kapsar. Genelgeye göre kapsamdaki ödemeler şunlardır:

• Yaşlılık (emekli) aylığı
• Malullük ve vazife malullüğü aylığı
• Sürekli iş göremezlik geliri
• Eş, çocuk ve anne-babaya bağlanan ölüm geliri ve aylığı

Ölen kişinin borcu varsa, hak sahiplerine yalnızca o kişinin sigortalılığından bağlanan ölüm aylığından kesinti yapılır. Hazine tarafından karşılanan 5510 sayılı Kanun Geçici 18. madde, 5774 ve 5233 sayılı kanunlar kapsamındaki aylıklar kesinti dışındadır.

Hangi Borçlar Kesilir ve Sıra Nasıldır?

Kesilen borçlar yalnızca GSS primiyle sınırlı değildir. Genelgede sayılan borç türleri tabloda özetlenmiştir:

Sıra	Borç türü
1	Genel sağlık sigortası primleri (5510 m.60 ve Ek m.13 kapsamı)
2	İsteğe bağlı sigorta, topluluk sigortası ve tarım sigortası (2925) borçları
3	Zorunlu sigorta borçları, 5510 m.4/1-b (Bağ-Kur) dahil
4	5434 sayılı Kanun kapsamındaki borçlanma ve ilgili sağlık primi borçları

Aynı grup içinde zamanaşımına uğramamış en eski borç önce tahsil edilir. Kişi birden fazla aylık alıyorsa, kesinti yalnızca borçlunun kendi sigortalılık kaydına bağlı aylıktan yapılır.

Aylık Bağlanırken Kesintinin Etkisi Ne Olur?

Aylığınızın net tutarı, kesinti süresince brüt tutardan %10 düşük ödenir. Örneğin hesabı basitleştirmek için brüt aylığı 20.000 TL olan bir emekliden aylık 2.000 TL kesilir; borç bitene kadar bu kesinti sürer. Bu rakam yalnızca aritmetik bir örnektir, kişiye özel durum borcun türüne ve tutarına göre değişir.

Prim borcu ayrıca gecikme zammı ve gecikme cezası ile büyür. Bu nedenle borcun yıllarca ödenmeden bekletilmesi, aylıktan yapılacak kesintinin de uzun sürmesi demektir. Gecikme zammı ve cezası 5510 sayılı Kanun’un 88. maddesinde düzenlenir. Borcu için yürürlükte bir yapılandırma veya silme imkânı varsa, ilgili kanunun şartları ve başvuru süreleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Haksız Kesinti Durumunda Ne Yapılır?

Hatalı yapıldığını düşündüğünüz kesintiye, borç türüne göre ilgili SGK müdürlüğüne itiraz edilir. GSS borçlarında borçlunun son ikametgâhının bağlı olduğu SGK birimi yetkilidir. Genelgeye göre yersiz kesilen tutarlar 5510 sayılı Kanun’un 89. maddesine göre iade edilir. Borç sorgulaması için e-Devlet üzerindeki SGK hizmetleri veya ALO 170 kullanılabilir.

Ortaklar, İşverenler ve Kendi İşini Kuranlar İçin Pratik Sonuçlar

Kendi hesabına çalışanlar için asıl risk Bağ-Kur primidir. Şahıs şirketi sahibi veya limited şirket ortağı olarak 4/b kapsamında primini aksatan kişi, emekli olduğunda borcunu aylığından ödemek zorunda kalabilir. Bu yüzden emeklilik planı yaparken yalnızca gün sayısına bakmak yetmez; prim borcunun da kontrol edilmesi gerekir. Bağ-Kur tarafında geçerli prim desteği için Bağ-Kur prim desteğinde güncel durum yazımıza bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kesinti oranı %25 mi, %10 mu?

Kanundaki üst sınır %25’tir; 2026/19 sayılı genelge uygulamada %10 oranını esas almıştır. Oranın değişip değişmeyeceğini SGK’nın yeni genelgeleri belirler.

Kesinti için icra takibi gerekir mi?

Hayır. Genelgeye göre kesinti, icra takibi olmaksızın ve borçlunun onayı aranmaksızın yapılır.

Bağ-Kur borcum varsa aylığımdan kesilir mi?

Evet. 4/b kapsamındaki zorunlu sigorta borçları, GSS ve isteğe bağlı sigorta borçlarından sonra gelen sırada kapsamdadır.

Borcum için ne yapmalıyım?

Önce e-Devlet’ten güncel borç dökümünüzü alın, borcun hangi döneme ait olduğunu kontrol edin ve gecikme zammını hesaba katarak ödeme veya yapılandırma seçeneklerini değerlendirin.

Prim Borcunuzun Aylığa Etkisini Görmek

Şirket ortakları ve işverenler için SGK borç sorgulamasını, Bağ-Kur ve bildirim kayıtlarının kontrolünü ve emeklilik öncesi prim durumunun planlamasını SGK işlemleri hizmetimiz kapsamında yürütüyoruz. Prim borcunuzun aylığınıza nasıl yansıyacağını öğrenmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.